Siirt Pervari İlçe Merkezi – Detaylı Rehber

Genel Bakış

İlçe, dünyaca ünlü Pervari Balı ile tanınırken, yüksek rakımlı yaylaları, tarihi türbeleri ve el değmemiş doğasıyla da dikkat çeker . Eski adı "Bervade" veya "Hishır" olan Pervari, tarih boyunca Pers, Roma, Bizans, Sasani ve Osmanlı gibi birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır .

Nerede?

Pervari, Siirt il merkezine yaklaşık 52,5-92 kilometre uzaklıkta, ilin kuzeydoğusunda konumlanmıştır . İlçe sınırları:

Kuzeyinde: Hizan (Bitlis) ve Bahçesaray (Van) ilçeleri
Doğusunda: Çatak (Van) ve Beytüşşebap (Şırnak) ilçeleri
Güneyinde: Şırnak ili ve Eruh ilçesi
Batısında: Aydınlar ve Şirvan ilçeleri bulunmaktadır .

Yüzölçümü: 1.459 km²
Rakım: 1.380 metre
Posta kodu: 56700
Alan kodu: 0484
Plaka kodu: 56

Ulaşım:

Karayolu: Siirt-Pervari kara yolu ile ilçeye ulaşım sağlanmaktadır. Yolun büyük bölümü asfalt olmakla birlikte, kış aylarında yoğun kar yağışı nedeniyle zaman zaman ulaşıma kapanabilmektedir . Siirt-Pervari karayolu projesinde fiziki gerçekleşme %56 seviyesine ulaşmıştır .
Otobüs: Siirt ve çevre illerden ilçeye sınırlı otobüs seferleri bulunmaktadır.
Özel Araç: Siirt'ten yaklaşık 1.5-2 saatlik bir yolculukla ulaşılabilir.

Nüfus

Pervari'nin nüfusu son yıllarda azalma eğilimi göstermektedir. 2025 yılı verilerine göre ilçe nüfusu 26.437 kişidir (yıllık değişim ‰ -36,0) . İlçe merkezi, Şakiran ve Adiyan adlı iki mahalleden oluşmaktadır .

Yıl	Toplam Nüfus	Şehir	Kır
2007	32.642	6.607	26.035
2018	32.128	6.218	24.598
2025	26.437	-	-

Kaynak: TÜİK

Tarihi

Antik Dönem

Pervari ve çevresinin tarihi, M.Ö. 550 yıllarında Persler'in bölgeye hakim olmasıyla başlamıştır . Daha sonra sırasıyla:

Makedonyalılar (M.Ö. 306 Selokid Krallığı)
Partlar (M.Ö. 129)
Roma İmparatorluğu (M.S. 77)
Bizans ve Sasani (IV-V. yüzyıllar)
Arap hakimiyeti (700'lü yıllar)

gibi birçok medeniyet bölgeye egemen olmuştur .

Osmanlı Dönemi

1243 yılında Moğollar tarafından işgal edilen bölge, 1514 yılında Yavuz Sultan Selim’in Çaldıran Seferi sırasında Osmanlı topraklarına katılmıştır . 1852 yılında Siirt Sancağı'nın Eruh Kazası'na bağlı bir nahiye olarak mülki taksimatta yer almıştır .

İlçe Oluşu

Pervari, Cumhuriyet öncesinde ilçe statüsü kazanmış olmakla birlikte, ilçe oluş tarihi kesin olarak saptanamamıştır . 1890'lı yıllarda Şemsettin Sami, Pervari'yi "Bitlis Vilayeti Siirt sancağına bağlı bir kaza" olarak tanımlamıştır . Belediye teşkilatı ise 1927 yılında kurulmuştur .

Pervari Balı – İlçenin Kalbi

Pervari'nin en önemli ve dünyaca tanınan değeri, coğrafi işaret tescilli Pervari Balı'dır .

Pervari Balı'nın Özellikleri

Coğrafi İşaret: Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 21 yıl önce tescillenmiştir .
Üretim Yöntemi: Geleneksel kara kovan (sepet kovan) yöntemiyle, yüksek rakımlı yaylalarda üretilir .
Nem Oranı: Yaklaşık %13 ile düşük nem oranına sahiptir .
Prolin Değeri: Son analizlerde 1332-1545 arasında prolin değeri elde edilmiştir (bugüne kadar elde edilen en yüksek değer) .
Üretim Kapasitesi: İlçede kayıtlı 739 arıcı tarafından 100 bin 500 kovanda yıllık 1.650 ton bal üretimi yapılmaktadır .
Üretim Bölgeleri: Herekol Dağı (2.953 m), Çemikari Yaylası (2.047 m) ve Guharan Yaylası (2.156 m) gibi yüksek rakımlı yaylalarda üretilir .

Pervari'de Gezilecek Yerler

🏔️ Doğal Güzellikler

Herekol (Yazlıca) Dağı (2.953 m): İlçenin en yüksek zirvesi olup, Nartepe ve Kumras Tepeleri'ni barındırır .
Körkandil Dağları (2.759 m): İlçenin diğer önemli yüksek dağlarıdır .
Botan Çayı ve Müküs Çayı: Güleçler Köyü yakınlarında birleşen bu akarsular, bölgenin en önemli su kaynaklarıdır .
Zervin ve Zirin Gölleri: Yaz aylarında bataklığa dönüşen doğal göllerdir .
Guharan Yaylası: 2.156 metre rakımda, arıcıların yoğun olarak bal üretimi yaptığı bölge .

🏛️ Tarihi ve Kültürel Mekanlar

Abdurrahman bin Avf Türbesi: Hz. Muhammed'in cennetle müjdelenen on sahabesinden biri olan Abdurrahman bin Avf’a atfedilen türbe, Yukarı Balcılar Köyü yakınlarındadır. Yöre halkı tarafından ziyaret edilen manevi bir merkezdir .
Seyyid Bilal Hazretleri Türbesi: Yukarı Balcılar Köyü yakınlarında bulunan bir diğer tarihi türbedir .
Pervari Merkez Yukarı Camii: İlçenin önemli tarihi camilerindendir .
Ormandalı Köyü Camisi ve Medresesi: Tarihi değeri olan yapılar arasındadır .
Ayvalıbağ Köyü Kalesi: İlçedeki tarihi kale kalıntılarıdır .

Ekonomi

Pervari ekonomisi arıcılık, tarım ve hayvancılığa dayalıdır .

Başlıca Ekonomik Faaliyetler

Arıcılık: Pervari Balı, Türkiye genelinde aranan ve bilinen bir markadır. Yıllık üretim 1.650 ton civarındadır .
Bıttım Ağacı: İlçede yaklaşık 130 bin bıttım ağacı bulunmakta olup, son yıllarda bu ağaçlara Antep fıstığı aşılaması yapılmaktadır .
Tarım: İlçe alanının %20'si ekilebilir arazidir. Buğday, arpa, yonca ve korunga başlıca ürünlerdir .
Hayvancılık: İlçenin %80'i orman, mera ve dağlık-taşlık araziden oluştuğu için hayvancılık önemli bir geçim kaynağıdır .

Yeme-İçme

Pervari'de yöresel lezzetler arasında öne çıkanlar:

Pervari Balı: Türkiye'nin en kaliteli ve değerli ballarından biridir. Yüksek rakımlı yaylalarda üretilen bu bal, düşük nem oranı ve yüksek prolin değeriyle dikkat çeker .
Dağlık Bölge Ürünleri: Yörede doğal olarak yetişen otlar, kekik ve adaçayı gibi bitkiler.
Yöresel Hamur İşleri: Siirt mutfağının geleneksel lezzetleri.

Konaklama

Pervari'de konaklama seçenekleri sınırlıdır. İlçe merkezinde küçük pansiyonlar ve misafirhaneler bulunabilir. Daha kapsamlı konaklama için Siirt merkez tercih edilebilir.

Özet Bilgiler

Özellik	Bilgi
Adı	Pervari (Bervade / Hishır)
İlçe Statüsü	Cumhuriyet öncesi
Rakım	1.380 m
Yüzölçümü	1.459 km²
Nüfus (2025)	26.437
Posta Kodu	56700
Alan Kodu	0484
Plaka Kodu	56
Uzaklık	Siirt'e 52,5-92 km
Mahalle Sayısı	2 (Şakiran, Adiyan)
Öne Çıkanlar	Pervari Balı (coğrafi işaretli), Herekol Dağı, Abdurrahman bin Avf Türbesi, Guharan Yaylası, Botan Çayı
Ulaşım	Karayolu (Siirt-Pervari yolu)