Erzincan Kemaliye İlçe Merkezi – Detaylı Rehber

Genel Bakış

2022 yılında Cittaslow (Sakin Şehir) unvanı alan ve 2021 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne giren Kemaliye, hem doğal güzellikleri hem de korunmuş tarihi dokusuyla Türkiye’nin en özel destinasyonlarından biridir . İlçe, kendine özgü mimarisi, halıcılık geleneği ve dünyaca ünlü Karanlık Kanyonu ile ziyaretçilerini büyüler .

Nerede?

Kemaliye, Erzincan il merkezine yaklaşık 152 kilometre uzaklıkta, ilin güneybatısında konumlanmıştır . Elazığ'a 144 km, Malatya'ya 185 km uzaklıktadır . Yüzölçümü 1.207 km² olan ilçe, Erzincan, Elazığ ve Malatya illeri arasında bir geçiş sahasıdır .

Ulaşım

• Karayolu: Erzincan üzerinden Kemaliye'ye ulaşım sağlanabilir. İlçeye giden yol virajlı ve dağlık bir güzergahtan geçmektedir.

• Özel Araç: Erzincan'dan yaklaşık 2.5-3 saatlik bir yolculukla ulaşılabilir.

• Toplu Taşıma: Erzincan ve çevre illerden ilçeye sınırlı otobüs seferleri bulunmaktadır.

Nüfus

Kemaliye'nin nüfusu tarih boyunca dalgalanma göstermiştir. 19. yüzyılda 30.000'e yaklaşan nüfus, göçler nedeniyle günümüzde önemli ölçüde azalmıştır . 2025 yılı verilerine göre ilçe nüfusu 4.484 kişidir .

Yıl	Toplam Nüfus
2025	4.484
2024	4.774
2023	5.066
2022	5.170
2018	5.555

Kaynak: TÜİK 

Nüfusun büyük bir kısmı ilçe merkezinde yaşamaktadır. Ancak Kemaliye nüfusuna kayıtlı yaklaşık 202.000 kişi olduğu belirtilmektedir, bu da ilçenin yoğun göç vermesinin bir göstergesidir .

Tarihi

Eski Adı "Eğin" ve Atatürk'ün Hediyesi

Kemaliye, 1922 yılına kadar "Eğin" adıyla bilinmekteydi. Eğin, Göktürkçe'de "cennet gibi güzel bahçe" anlamına gelir . Kurtuluş Savaşı yıllarında Eğinliler, Mustafa Kemal'e 500 atlıyla destek olacaklarını bildiren bir telgraf göndermişlerdir . Bunun üzerine Atatürk, "Eğinliler, siz kemale ermiş insanlarsınız. Bu yüzden adımı size veriyorum" diyerek ilçeye "Kemaliye" adını vermiştir .

Antik ve Orta Çağ

Bölgenin tarihi M.Ö. II. binyıla kadar uzanır ve Asur, Grek-Pers, Roma-Bizans egemenliklerinde kalmıştır . Türk boylarının bölgeye yerleşimi ise 1058 yılına rastlamaktadır. Osmanlı padişahı Çelebi Mehmed zamanında Osmanlı topraklarına katılan ilçe, Kafkasya'dan göç eden ailelerin yerleştirildiği önemli bir merkez olmuştur . 19. yüzyılda Halep ve Bağdat başta olmak üzere ticari ilişkileriyle öne çıkan Eğin, sarraflık ve bankacılık alanında da ün yapmıştır .

Mimari ve Kültürel Doku

Kemaliye, geleneksel yöre mimarisini büyük ölçüde koruyan nadir yerleşimlerden biridir . Taş evler, kuru duvar (seki) tekniğiyle oluşturulan teraslar ve dik yamaçlara inşa edilmiş konutlarıyla ilçe, adeta bir açık hava müzesidir. Evler, çimento gibi bağlayıcılar kullanılmadan örülen taş duvarlarıyla dikkat çeker .

Kemaliye'de Gezilecek Yerler

🌄 Karanlık Kanyon

Dünyanın en derin 5 kanyonu arasında yer alan Karanlık Kanyon, yaklaşık 35 kilometre uzunluğundadır . Karasu Nehri'nin oluşturduğu bu eşsiz doğa harikası, tekne turlarıyla keşfedilmektedir. Kanyon, sarp kayalık yamaçları ve derin vadisiyle ziyaretçilerine unutulmaz bir deneyim sunar .

🛣️ Taş Yol (Dünyanın En Tehlikeli Yollarından Biri)

Tamamen elle inşa edilen ve yapımı 132 yıl süren Taş Yol, 38 tünelden oluşan 7 kilometre uzunluğunda bir yoldur. Sert kayaların içinden oyularak inşa edilen bu yol, Karasu Vadisi'ne paralel uzanır ve dünyadaki en tehlikeli yollar kategorisinde gösterilir .

🏘️ Kadıgölü

Taşdibi ve Orta Camii arasında yüzeye çıkan Kadıgölü, çok soğuk ve yüksek debili bir kaynak suyudur. İçme suyu kaynağı olarak kullanılan bu göze, Sarıçiçek Dağ Silsilesi'nden beslenir ve bağ ile bahçelerin sulanmasını sağlar .

⛰️ Zincirlikaya ve Mâni Yolu

Zincirlikaya, şehir merkezinin üzerine yuvarlanmasın diye zincirle bağlanmış bir kayadır . Bu kayaya çıkan yol ise Mâni Yolu olarak düzenlenmiş olup, yol boyunca 11 hece düzeninde yazılmış, sıla hasreti ve sevilene özlemi anlatan "Ela Gözlü" mâni tabelaları bulunur .

🖼️ Müzeler

• Prof. Dr. Ali Demirsoy Doğa Tarihi Müzesi: İlçe merkezine 1 km uzaklıkta, 800 m² alanda hizmet veren müze, doğa tarihine dair eserler sergiler .

• T.C. Kültür Bakanlığı Özel Ali Gürer Müzesi: 850 m² genişliğinde olup, tarihi ve kültürel eserler barındırır .

• Enver Gökçe Müzesi: Ünlü ressam Enver Gökçe'nin doğduğu evde hizmet vermektedir .

📍 Diğer Tarihi ve Kültürel Yerler

• Kemaliye Camii: Osmanlı döneminde inşa edilen tarihi cami .

• Hıdır Abdal Türbesi: Yaklaşık 700 yıllık geçmişiyle inanç turizmi açısından önemli bir noktadır .

• Endiçi Kalesi, Roma Mezarlığı, Topkapı Kalesi, Orta Cami, Ala Mağarası: İlçenin diğer önemli tarihi yerleridir .

Yerel Lezzetler

Kemaliye, zengin bir mutfak kültürüne sahiptir:

• Kemaliye Lök Tatlısı (Coğrafi İşaretli): Dut kurusu ve cevizin taş dibeklerde dövülmesiyle yapılan meşhur tatlıdır .

• Kemaliye Kuru Kaymağı (Coğrafi İşaretli): Yöresel süt ürünlerindendir .

• Kemaliye Gazenne Dokuması ve Kemaliye Dutu: Coğrafi işaretli diğer ürünlerdir .

• Kesme Çorba, Kelecoş, Kemah Tiridi, Reyhanlı Eğin Çorbası, Kör Dolma: Yöresel yemekler arasındadır .

Ekonomi

Kemaliye ekonomisi tarım, hayvancılık, el sanatları ve turizme dayalıdır. İlçede 18 çeşit dut, 20'den fazla elma türü yetiştirilir . Tarihsel olarak halıcılık ve dokumacılık önemli geçim kaynaklarıdır . Günümüzde ise turizm ve yöresel ürünler (dut, ceviz, lök tatlısı) öne çıkmaktadır.

Konaklama

Kemaliye'de konaklama seçenekleri butik oteller ve pansiyonlardan oluşur. Vadi Kemaliye Otel, 2014 yılında en iyi aile işletmeciliği dalında uluslararası ödül almıştır . İlçede az sayıda butik otel bulunmaktadır, bu nedenle yaz döneminde erken rezervasyon önerilir.

Avantajları ve Dezavantajları

Avantajları:

• UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi ve Cittaslow (Sakin Şehir) unvanları

• Dünyanın en derin kanyonlarından Karanlık Kanyon

• Taş Yol gibi eşsiz mühendislik harikaları

• Geleneksel mimariyi koruyan tarihi doku

• Erzincan, Elazığ ve Malatya illerine yakın konum

• Coğrafi işaretli yöresel lezzetler

Dezavantajları:

• Erzincan il merkezine 152 km uzaklık

• Kış aylarında yoğun kar yağışı ve ulaşım zorlukları

• Turizm altyapısının (konaklama, restoran) sınırlı olması

• Nüfusun sürekli azalması ve göç vermesi

Özet Bilgiler

Özellik	Bilgi
Adı	Kemaliye (eski adı: Eğin)
İlçe Statüsü	Osmanlı dönemi
Rakım	944 m
Yüzölçümü	1.207 km²
Nüfus (2025)	4.484
Posta Kodu	24600
Alan Kodu	0446
Plaka Kodu	24
Uzaklık	Erzincan'a 152 km
UNESCO	Dünya Mirası Geçici Listesi (2021)
Cittaslow	2022'den beri Sakin Şehir
Öne Çıkanlar	Karanlık Kanyon, Taş Yol, Kadıgölü, Kemaliye Lök Tatlısı, Zincirlikaya, Mâni Yolu
Ulaşım	Karayolu