Gümüşhane Kürtün İlçe Merkezi – Detaylı Rehber

Genel Bakış

 İlçede ağırlıklı olarak Çepni Türkleri yaşamakta ve etnik kültürü bu yönde şekillenmektedir . Kürtün, Harşit Çayı kenarında, Tirebolu-Torul transit karayolu üzerinde kurulmuş, son derece dağlık araziye sahip bir ilçedir . Çevresi yeşil ormanlık alanları ile adeta bir orman denizi görünümündedir . Kürtün, sahip olduğu yaylaları, şelaleleri ve doğal güzellikleriyle eko-turizme elverişli bir yapıya sahiptir .

Nerede?

Kürtün, Gümüşhane il merkezine yaklaşık 60 kilometre uzaklıkta, ilin batısında konumlanmıştır . İlçe sınırları:

• Kuzeyinde: Trabzon ili

• Batısında: Giresun ili

• Güneyinde ve doğusunda: Gümüşhane'nin Torul ve Şiran ilçeleri

Yüzölçümü: 917 km²
Rakım: Yüksek (dağlık bölge)
Posta kodu: 29800
Alan kodu: 0406
Plaka kodu: 29

Ulaşım:

• Karayolu: Gümüşhane üzerinden Tirebolu-Torul transit karayolunu takip ederek ilçeye ulaşım sağlanabilir .

• Toplu Taşıma: Merkez ilçeden ilçeye minibüs seferleri bulunmaktadır .

• Özel Araç: Gümüşhane'den yaklaşık 1.5 saatlik bir yolculukla ulaşılabilir.

Nüfus

Kürtün, Gümüşhane'nin en az nüfuslu ve en hızlı nüfus azalan ilçelerinden biridir . 2025 yılı verilerine göre ilçe nüfusu 11.327 kişidir .

Kaynak: TÜİK 

Nüfus, yıllar içinde göç ve ekonomik olanakların kısıtlılığı nedeniyle azalma eğilimi göstermektedir . Nüfusun önemli bir kısmı kırsal yerleşim birimlerinde yaşamaktadır . İlçeye bağlı beldeler: Özkürtün Belediyesi .

Tarihi

Kürtün'ün tarihi, M.Ö. 3.500 yıllarına kadar uzanmaktadır . Bölgede yapılan arkeolojik çalışmalarda, M.Ö. 3.000 tarihlerinde tarım yapıldığına dair izler bulunmuştur . Bölge, tarih boyunca Asurlular, Hititler, Urartular, Pontus, Roma, Bizans, Trabzon İmparatorluğu, Akkoyunlu ve Safeviler gibi birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır .

Osmanlı Dönemi: Bölgeye yaklaşık 1030'larda Türk akınlarının başladığı ve ilk Türk boyunun Çepniler olduğu bilinmektedir . 1515 yılı Osmanlı kayıtlarında, Kürtün'ün Trabzon Sancağı'na bağlı bir livâ (sancak) olduğu ve yedi nahiyeden oluştuğu belirtilmektedir . 1800'lü yıllara kadar sahil bölgelerinde yaşayan halkın yaylak olarak kullandığı bir yerleşim yeri olan Kürtün, 1800'lerde sahil kesiminde çıkan salgın hastalıklar nedeniyle iç bölgelere yapılan göçlerle nüfusu ciddi oranda artmıştır .

Cumhuriyet Dönemi: Uzun yıllar nahiye statüsünde olan Kürtün, 1990 yılında ilçe statüsü kazanmıştır . Günümüzde Gümüşhane'nin Merkez ilçesine en uzak ilçesi konumundadır .

Kürtün'de Gezilecek Yerler

🌲 Örümcek Ormanları (Tabiatı Koruma Alanı)

Kürtün'ün en önemli doğal zenginliklerinden biridir. Türkiye'nin en yaşlı ve geniş gövdeli ladin ve köknar ağaçlarının bulunduğu bu tabiat alanı, ziyaretçilerine doğayla iç içe eşsiz bir deneyim sunar . Çağlayandibi Şelalesi, bu ormanların eteklerinde yer alır .

🌊 Çağlayandibi Şelalesi Tabiat Parkı

Kürtün ilçesine bağlı bir tabiat güzelliği olan Çağlayandibi Şelalesi, 2014 yılından bu yana tabiat parkı olarak hizmet vermektedir . Bölge, Avrupa kıtasının en yüksek göknar ve ladin ağaçlarına ev sahipliği yapmaktadır . Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından bölgeye çok sayıda tesis, trekking yolu ve köprü inşa edilmiştir .

🏔️ Yaylalar

Kürtün, yaylalarıyla ünlüdür. İlçede gezilebilecek başlıca yaylalar:

• Güvende Yaylası 

• Alaca Yaylası 

• Erikbeli Yaylası 

• Kadırga Yaylası (Fatih Sultan Mehmet'ten kalma Kadırga Açık Hava Camisi ile birlikte) 

• Kazıkbeli Yaylası: Söğütlü Köyü'nde konumlanan yayla, merkeze yaklaşık 35 km uzaklıktadır. Dağcılık, kamp, çim ve kar kayağı etkinlikleri için tercih edilir. Temmuz ayında geleneksel olarak şenlikler düzenlenir .

• Gölceğiz Yaylası ve Dikme Taşı 

🏞️ Kürtün Baraj Gölü

İlçenin önemli su kaynaklarından biridir. Baraj gölü çevresinde doğa yürüyüşleri ve piknik yapılabilir .

🏛️ Tarihi ve Kültürel Miras

• Yaylalı (Sümüklü) Köyü Kiliseleri 

• Kabak Tepe Şehitliği 

• Karagöl Dağı ve Buzul Gölü 

Yerel Lezzetler

Kürtün mutfağı, yörenin zengin doğal ürünleriyle şekillenmiştir :

• Mısır Unu Bazlı Yemekler: Bölgenin geleneksel mutfağında önemli bir yer tutar .

• Turşu Kavurmaları: Yöresel lezzetler arasındadır .

• Pestil ve Köy Ekmeği: Geleneksel üretim yöntemleriyle hazırlanan doğal lezzetler .

• Etli Karalahana: Karadeniz mutfağının vazgeçilmez yemeklerindendir .

Kültür ve Festivaller

Kürtün'de kültürel yapı, geleneksel halk müziği, yayla şenlikleri ve el sanatlarıyla şekillenmektedir . Yaylalarda düzenli olarak şenlikler düzenlenmekte, bu etkinlikler bölgenin kültürel mirasının yaşatılmasına katkı sağlamaktadır . İlçe halkının büyük çoğunluğunu oluşturan Çepni Türkleri, demir işlemeciliğindeki maharetiyle de bilinir .

Ekonomi

Kürtün ekonomisi tarım, hayvancılık, ormancılık ve turizme dayalıdır . Başlıca ekonomik faaliyetler:

• Tarım: Fındık, mısır, patates gibi ürünler yetiştirilmektedir .

• Hayvancılık: Küçük ve büyükbaş hayvan yetiştiriciliği yapılmaktadır .

• Ormancılık: Geniş ormanlık alanlarda kerestecilik ve orman ürünleri işçiliği önemli geçim kaynaklarındandır .

• Turizm: Yaylalar, şelaleler ve doğal güzellikler ile giderek gelişen bir turizm potansiyeline sahiptir .

Konaklama

Kürtün'de konaklama seçenekleri sınırlıdır. Yaylalarda çadır kampı yapmak mümkündür . Daha kapsamlı konaklama için Gümüşhane merkez veya Torul ilçesi tercih edilebilir.

Avantajları ve Dezavantajları

Avantajları:

• Örümcek Ormanları, Çağlayandibi Şelalesi ve yaylalar gibi eşsiz doğal güzellikler

• Zengin Çepni kültürü ve geleneksel yaşam tarzı

• Eko-turizm ve doğa sporları için uygun alanlar

• 1990'dan beri ilçe statüsünde köklü idari yapı

• Gümüşhane ve Trabzon'a yakın konum

Dezavantajları:

• Gümüşhane il merkezine 60 km uzaklık (en uzak ilçe)

• Nüfusun sürekli azalması ve göç vermesi

• Kış aylarında yoğun kar yağışı ve ulaşım zorlukları

• Turizm ve konaklama altyapısının yeterince gelişmemiş olması

• Yerel altyapı hizmetlerinin (kanalizasyon vb.) yetersiz olması 

Özet Bilgiler