Milas Beçin (Beçin Kalesi ve Orta Çağ Kenti) – Detaylı Rehber

Genel Bakış

Beçin, Muğla’nın Milas ilçesine bağlı, tarihi Tunç Çağı’na kadar uzanan köklü bir yerleşim alanıdır . 13. yüzyılın ikinci yarısında Menteşeoğulları Beyliği’ne başkentlik yapmış olan bu ören yeri, kalesi, medreseleri, camileri ve türbeleriyle zengin Türk-İslam dönemi eserlerini bünyesinde barındırır . “Beçin Orta Çağ Kenti”, 2012 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne alınarak uluslararası önemini tescil ettirmiştir .

Nerede?

Beçin, Milas ilçe merkezinin yaklaşık 5 kilometre güneyinde, Milas Ovası’na hâkim düz bir plato üzerinde konumlanmıştır . İlçe merkezine araçla kısa sürede ulaşılabilir. Beçin Kalesi, ovadan yaklaşık 200 metre yükseklikte, Milas Ovası’na bakan stratejik bir noktada yer alır .

Bölgeye ulaşım için Milas-Ören karayolu kullanılarak Beçin tabelaları takip edilebilir. Toplu taşıma ile ulaşım sınırlıdır; özel araçla ziyaret edilmesi önerilir.

Tarihi

Beçin’in tarihi, M.Ö. 3000 yıllarındaki Tunç Çağı’na kadar uzanmaktadır . 2007 yılında yapılan kurtarma kazılarında Eski Tunç Dönemi’ne ait bir çocuk mezarı bulunmuştur . Antik dönemde Karia bölgesi sınırları içinde yer alan Beçin, Roma ve Bizans dönemlerinde de varlığını sürdürmüştür . Ortaçağ İtalyan kaynaklarında “Pezona”, eski Türk ve İslam metinlerinde “Barçın” veya “Berçin” olarak geçen şehrin adı, günümüzde “Beçin” olarak telaffuz edilmektedir .

Menteşeoğulları Başkenti

13. yüzyılın sonlarında bölgeye egemen olan Menteşeoğulları Beyliği, başlangıçta Milas’ı başkent yapmış, ancak 14. yüzyılın başlarında savunması daha kolay olan Beçin’i hükümet merkezi olarak seçmiştir . 1333 yılında kenti ziyaret eden ünlü Arap gezgin İbn Battuta, Beçin’in o dönemdeki yeni ve gelişmekte olan bir şehir olduğunu belirtmiştir . Menteşe Beyi Ahmed Gazi döneminde en parlak dönemini yaşayan kent, 1424 yılında Osmanlı egemenliğine girmiştir . Osmanlı döneminde önemini yitiren Beçin, 17. yüzyılda Evliya Çelebi’nin ziyareti sırasında kale içinde 20 evden oluşan küçük bir köy haline gelmiş , 1950’li yıllardan sonra ise tamamen terk edilmiştir .

Önemli Yapılar

Beçin Kalesi

Beçin platosunun kuzey ucunda, Milas Ovası’na doğru uzanan kayalık üzerindeki iç kale, Bizans döneminde inşa edilmiş ve Menteşe Beyliği döneminde onarım görmüştür . Üç tarafı yalçın kayalık olan kalenin tek girişi güneydedir. İç kale bölümünde Helenistik dönemden kalma bir mezar anıtı ile Türk dönemine ait hamam ve sarnıç gibi yapılar bulunmaktadır .

Ahmed Gazi Medresesi ve Türbesi

Kapısının üzerindeki kitabeye göre 1375 yılında Menteşe Beyi Ahmed Gazi tarafından yaptırılmıştır . Beçin’de inşa kitabesi günümüze ulaşmış tek yapıdır . Kare planlı bir orta avlunun etrafında sıralanan 10 odadan oluşur. Medresenin kuzeyinde, Ahmed Gazi’nin gotik biçemde yapılmış sivri kemerli ve kubbeli türbesi bulunur. Türbenin kemerinin iki yanında, mermerden yontulmuş, ellerinde üçgen bayrak tutan aslan kabartmaları dikkat çeker .

Orhan Camii

Ahmed Gazi Medresesi’nin karşısında yer alan cami, günümüze yalnızca beden duvarlarının bir kısmı, mihrap nişi ve mermer söveli giriş kapısı ile ulaşabilmiştir. Caminin kitabesi günümüze ulaşmamış olsa da, Evliya Çelebi Seyahatnamesi’nde bu camiden bahsedilmektedir .

Karapaşa Medresesi

Kent surlarının güneyinde, sur dışında yer alan medrese, açık avlulu tek eyvanlı şemaya sahiptir. Moloz taşla inşa edilen yapının büyük bölümü harap durumdadır .

Diğer Yapılar

Beçin’de ayrıca Bey Konağı, Bey Hamamı, Kızılhan, Yelli Camii ve Medresesi, Kubbeli Çeşme, Hanikâh (zaviye) kalıntıları ile antik nekropol alanı ve bir Bizans şapeli kalıntıları bulunmaktadır .

Kazılar ve Arkeolojik Buluntular

Beçin Kalesi’ndeki arkeolojik kazılar, Prof. Dr. Kadir Pektaş başkanlığında İstanbul Medeniyet Üniversitesi tarafından yürütülmektedir . Kazılarda Helenistik dönemden Cumhuriyet dönemine kadar kesintisiz bir yerleşimin izleri ortaya çıkarılmıştır . 2025 yılında yapılan kazılarda, kale içindeki hamamın doğu kısmında yaklaşık 3 bin yıl öncesine (Arkaik dönem) ait 12 adet seramik kremasyon mezar gün yüzüne çıkarılmıştır . Bu buluntular, Beçin’in tarih öncesi dönemlere uzanan derinliğini kanıtlamaktadır.

UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi

Beçin, “Beçin Orta Çağ Kenti” adıyla 2012 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne alınmıştır . Türk kültürü ve tarihi açısından büyük öneme sahip olan kent, erken dönem Batı Anadolu mimarisi ve Türk şehirciliği hakkında değerli bilgiler sunmaktadır .

Genel Özellikler

• Atmosfer: Tarihi dokusuyla ziyaretçilerine Orta Çağ’dan kalma bir Türk kentinin ruhunu yaşatan açık hava müzesi konumundadır.

• Ziyaret: Açık hava ören yeri olup, kazı çalışmaları devam etmektedir. Ziyaret saatleri için Muğla İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü veya Milas Müzesi’nden bilgi alınması önerilir.

• Ulaşım: Milas ilçe merkezine 5 km uzaklıkta olup, özel araçla ulaşım önerilir. Toplu taşıma seçenekleri sınırlıdır.

Özet Bilgiler

Özellik	Bilgi
Adı	Milas Beçin (Beçin Orta Çağ Kenti)
Yeri	Milas, Muğla
Milas Merkeze Uzaklık	Yaklaşık 5 km (güney)
UNESCO Statüsü	Geçici Dünya Mirası Listesi (2012’den beri)
Tarih	M.Ö. 3000’den günümüze (Tunç Çağı)
Öne Çıkan Dönem	Menteşeoğulları Beyliği (13.-15. yy)
Başlıca Yapılar	Beçin Kalesi, Ahmed Gazi Medresesi ve Türbesi, Orhan Camii, Karapaşa Medresesi, Bey Hamamı
Öne Çıkan Özellikler	Anadolu’da günümüze ulaşmış nadir Orta Çağ Türk kentlerinden biri
Ulaşım	Karayolu (özel araç ile)