Gümüşhane Şiran İlçe Merkezi – Detaylı Rehber

Nerede?

Şiran, Gümüşhane il merkezinin batısında konumlanmıştır . İlçe sınırları:

• Doğusunda: Kelkit ilçesi

• Batısında: Alucra ilçesi

• Kuzeyinde: Torul ilçesi

• Güneyinde: Erzincan'ın Refahiye ilçesi ile çevrilidir .

• Yüzölçümü: 965 km² 

• Rakım: 1.407 metre 

• Posta kodu: 29400 

• Alan kodu: 0456 

• Plaka kodu: 29

Ulaşım:

• Karayolu: Gümüşhane'ye 89 km, Erzincan'a 102 km, Trabzon'a 189 km mesafededir .

• Toplu Taşıma: Gümüşhane merkezden ilçeye minibüs seferleri bulunabilir.

Nüfus

Şiran'ın nüfusu, göç nedeniyle yıllar içinde dalgalı bir seyir izlemiş ve genel olarak azalma eğilimi göstermektedir . 2025 yılı TÜİK verilerine göre ilçe nüfusu 18.377 kişidir .

Nüfusun yaklaşık 12.500'ü ilçe merkezinde, geri kalanı ise 1 belde ve 63-66 köyde yaşamaktadır . Kırsal mahallelerde yaşlı nüfus oranı yüksek olup, yaz aylarında gurbetçilerin dönüşüyle nüfus geçici olarak yoğunlaşmaktadır .

Tarihi

Şiran'ın tarihi, Bakır Çağı ve Erken Tunç Çağı'na kadar uzanan buluntulara dayanmaktadır . Bölge, tarih boyunca Hattiler, Hititler, Urartular, Persler, Pontus Krallığı, Romalılar, Selçuklular ve Osmanlılar gibi birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır .

Türk Hakimiyeti ve Osmanlı Dönemi

• 1071 Malazgirt Zaferi sonrası Mengüçlü Beyliği hakimiyetine giren bölge, 1228'de Anadolu Selçuklu topraklarına katılmıştır .

• 1473 Otlukbeli Savaşı sonrasında kesin olarak Osmanlı topraklarına katılmıştır .

• 1642 kayıtlarında nahiye merkezi olarak görülen yerleşim, uzun yıllar Şebinkarahisar, Erzincan ve Bayburt gibi farklı idari birimlere bağlanmış, 1868'den itibaren Gümüşhane'ye bağlanmıştır .

Cumhuriyet Dönemi

• 1925 yılında ilçe statüsü kazanmıştır .

• 1894 yılında belediye teşkilatı kurulmuş olup, ilk belediye başkanı Lütfullah Bey'dir .

Şiran'da Gezilecek Yerler

🏞️ Tomara Şelalesi Tabiat Parkı

Şiran'ın en önemli doğal güzelliğidir. İlçe merkezine yaklaşık 14-25 km uzaklıkta, Seydibaba Köyü'nde yer alır . Yöre halkı tarafından "Kırk Gözeler" olarak adlandırılan şelale, 15-25 metre yükseklikten dökülen sularıyla ziyaretçilerini büyüler . 40'a yakın su kaynağından beslenen şelale, 2011 yılında tabiat parkı ilan edilmiştir . Çevresinde yürüyüş parkurları ve alabalık restoranları bulunur. Temmuz ayında Tomara Şelalesi Kültür Festivali düzenlenir .

🏛️ Çakırkaya Manastırı (Kilisesi)

Şiran'ın tarihi miraslarından biridir. Bölgenin ilk kaya oyma kilisesi olma özelliğine sahip olan yapının 14. yüzyıla dayandığı bilinmektedir. Kim tarafından yapıldığı kesin olarak bilinmemekle birlikte, günümüzde büyük ölçüde tahrip olmuş durumdadır .

🏛️ Firdevs Hatun Türbesi

Çilhoroz Dağı üzerinde, Gümüşhane-Şiran yolu üzerinde yer alan türbe, 1566-1567 yılına tarihlenmektedir .

🏛️ Seydi Baba Türbesi (Gelin Ebe Türbesi)

Seydibaba Köyü'nde bulunan türbe, yöre halkı tarafından ziyaret edilen manevi noktalardan biridir. Türbede yatan kişiler hakkında yazılı bir belge bulunmamaktadır .

🏰 Mumya Kalesi

Şiran'da görülmeye değer tarihi yapılar arasında yer alan kaledir .

🏛️ Ağamçağam Kalesi ve Turnatepe Höyük

İlçede yapılan arkeolojik araştırmalar kapsamında tespit edilen önemli merkezler arasındadır .

🗼 Şiran Kulesi (Seyir Terası)

Tarihi bir yapı olmamakla birlikte, Evliya Çelebi'nin yüzyıllar önce bu tepeden "Ne seyran bir yurt!" demesi üzerine, 2011 Evliya Çelebi Yılı'nda ilçeye kazandırılan seyir terası, Şiran'ı kuşbakışı izlemek için ideal bir noktadır .

🏞️ Kulaca ve Asarcık Yaylaları

Geleneksel yayla göçlerine ve yaz şenliklerine ev sahipliği yapan bu yaylalar, doğa yürüyüşleri ve kampçılık için uygun alanlar sunar .

Coğrafya ve İklim

Şiran, kuzeyinde Tersun Dağları, güneyinde Çimen Dağları ve doğusunda Çilhoroz Dağı ile çevrili bir platoda kurulmuştur .

Başlıca Akarsu: İlçenin en önemli akarsuyu, doğudan batıya doğru güneyinden geçen Kelkit Çayı'dır. Akbulak Deresi, Yukarıkulaca Deresi, Yeşilbük Deresi, Karaca Suyu ve Zunzurt Suyu Kelkit Çayı'na karışan akarsulardır .

İklim: Doğu Karadeniz ve Doğu Anadolu iklimleri arasında bir geçiş iklimi görülür. Yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk ve yağışlı geçer . Mayıs-Eylül arası yaz günleri, Kasım-Mart arası ise kış günleri olarak kabul edilir .

Ekonomi

Şiran ekonomisi tarım, hayvancılık ve ormancılığa dayalıdır .

Tarım: Elma üretimi önemli bir yer tutar. Ayrıca buğday, arpa, patates, ceviz ve çeşitli sebzeler yetiştirilmektedir .

Hayvancılık: Koyun, kıl keçisi ve sığır yetiştiriciliği yaygındır . İlçede 25 ton günlük kapasiteli süt fabrikası ve bir boya fabrikası bulunmaktadır .

Arıcılık: İlçede arıcılık faaliyetleri de yapılmaktadır .

El Sanatları: Bütün köylerde el tezgahlarında dokunan "ala kilim", el sanatları içinde önemli bir yere sahiptir .

Yöresel Lezzetler

Şiran mutfağında mısır unlu yemekler, etli karalahana, yoğurtlu çorbalar ve pekmez üretimi öne çıkar. Özellikle yerel cevizli çörekler kültürel anlamda özel bir yere sahiptir .

Konaklama

Şiran'da konaklama seçenekleri sınırlıdır. Doğa turizmi ve kampçılık için uygun alanlar bulunmakla birlikte, daha kapsamlı konaklama için Gümüşhane merkez tercih edilebilir.

Özet Bilgiler

Not: Güncel nüfus, belediye başkanı ve kaymakam bilgileri için resmi kurum kaynakları ve TÜİK verileri takip edilmelidir. Kış aylarında yoğun kar yağışı nedeniyle ulaşımda aksamalar yaşanabilir.